Test PAPP-A czy NIPT, czym się różnią i który wybrać
Co mają wspólnego
Oba badania są przesiewowe i nieinwazyjne. Szacują ryzyko wystąpienia zespołów takich jak trisomia 21, czyli zespół Downa, bez nakłuwania worka owodniowego. Żadne z nich nie daje rozpoznania, a wynik podwyższonego ryzyka wymaga potwierdzenia badaniem diagnostycznym.
Jak działa test PAPP-A
Test łączy pomiar dwóch białek we krwi ciężarnej z USG, w którym ocenia się przezierność karkową i długość płodu. Komputer oblicza ryzyko na podstawie tych wartości i wieku ciężarnej. Badanie wykonuje się między 11+0 a 13+6 tygodniem. Szczegóły: test PAPP-A.
Jak działa test NIPT
NIPT analizuje fragmenty DNA płodu krążące we krwi ciężarnej. Pobranie jest możliwe od 10. tygodnia. Czułość w kierunku trisomii 21 jest wyższa niż w teście PAPP-A, a liczba wyników fałszywie dodatnich niższa. Szczegóły: test NIPT.
Porównanie w skrócie
- Termin: PAPP-A od 11+0 do 13+6, NIPT od 10. tygodnia bez górnego limitu w praktyce.
- Zakres: PAPP-A ocenia ryzyko wybranych zespołów, NIPT zależnie od panelu także płeć i chromosomy płciowe.
- Czułość: NIPT jest wyższa, ale oba badania są przesiewowe.
- Cena: PAPP-A zwykle kilkaset złotych, NIPT zwykle od około tysiąca kilkuset złotych.
- USG: przy PAPP-A jest częścią badania, przy NIPT niczego nie zastępuje.
Który wybrać
Gdy chcesz zacząć od badania, które daje także ocenę anatomii w I trymestrze, wybierz PAPP-A. Gdy zależy Ci na wysokiej czułości i unikaniu fałszywych alarmów albo masz wynik graniczny, rozważ NIPT. Część osób robi oba: PAPP-A jako badanie pierwszego rzutu, NIPT po wyniku podwyższonego ryzyka.
Wybór zależy od Twojej sytuacji, więc omów go z lekarzem. Porównanie wszystkich metod znajdziesz na stronie badania genetyczne w ciąży.
Najczęstsze wątpliwości
Wiele osób pyta, czy NIPT wyklucza potrzebę USG. Nie wyklucza. USG ocenia budowę dziecka i jest badaniem podstawowym w każdym trymestrze, a test genetyczny dotyczy wyłącznie ryzyka wybranych zespołów.
Inne pytanie dotyczy wyniku niskiego ryzyka. Oznacza on, że prawdopodobieństwo jest małe, ale nie zerowe. Dlatego dalsze USG pozostają ważne. Z kolei wynik podwyższonego ryzyka nie jest rozpoznaniem, tylko powodem do rozmowy z lekarzem o kolejnym kroku, na przykład badaniu diagnostycznym.
Jak zaplanować oba badania
Jeśli chcesz zrobić oba testy, kolejność ma znaczenie. Najpierw ustal tydzień ciąży, potem zarezerwuj PAPP-A w oknie 11+0 do 13+6, a NIPT dodaj w tym samym czasie albo po wyniku. Zapytaj placówkę, czy obie usługi można połączyć w jednej wizycie, bo oszczędza to czas i jeden dojazd.
Podsumowanie wyboru
Nie ma jednego badania dobrego dla każdej ciężarnej. Test PAPP-A daje szybką, tańszą ocenę ryzyka wraz z USG, a NIPT wyższą czułość. Omów swoją sytuację z lekarzem, zapisz okna badań i zarezerwuj termin z wyprzedzeniem. Wiedza o tym, co badanie mierzy i czego nie mierzy, jest ważniejsza niż sam wybór nazwy testu. Dodatkowe informacje o szkole rodzenia i dalszych krokach znajdziesz na stronie kalendarz ciąży.
Jak się nie pogubić w terminach
Okno PAPP-A jest krótkie, więc najpierw ustal tydzień w kalkulatorze ciąży. NIPT możesz zrobić po PAPP-A albo w jego miejsce, bez pośpiechu. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje rozmowy z lekarzem lub położną prowadzącą ciążę.